Nepali Share News / फेब्रुअरी २०२६ को सुरुवातमै क्रिप्टो बजारमा ठूलो हलचल आएको छ। विगत एक हप्तामा बिटक्वाइनको मूल्य करिब १९% ले घटेर ६०,००० डलरको विन्दुमा झरेको छ। VanEck का डिजिटल एसेट रिसर्च हेड म्याथ्यू सिगेल (Matthew Sigel) का अनुसार यो गिरावट कुनै एउटा ठूलो घटनाले मात्र नभई पाँचवटा मुख्य कारणहरूको समिश्रणले गर्दा भएको हो।

यस पटकको गिरावट विगतका एफटिएक्स (FTX) काण्ड वा टेरा (Terra) को पतन जस्तो अचानक आएको सङ्कट नभएर बजारमा व्याप्त विभिन्न दबाबहरूको परिणाम हो।

बिटक्वाइन गिरावट हुनुका ५ मुख्य कारणहरू:

१. भारी डिलेभरेजिङ (Massive Deleveraging):

बजारमा ऋण लिएर बिटक्वाइनमा लगानी गर्ने क्रम (Leverage) ह्वात्तै घटेको छ। फ्युचर्स ओपन इन्ट्रेस्ट (Futures Open Interest) एक हप्तामै ६१ अर्ब डलरबाट झरेर ४९ अर्ब डलरमा आइपुगेको छ। यसले के देखाउँछ भने लगानीकर्ताहरू अब जोखिम लिन डराइरहेका छन्।

२. एआई (AI) मोहमा आएको गिरावट:

हिजोआज लगानीकर्ताहरू एआई कम्पनीहरूको नाफा कमाउने क्षमतामा शङ्का गर्न थालेका छन्। धेरै बिटक्वाइन माइनरहरूले एआईमा लगानी गरेका थिए, तर अहिले आर्थिक अवस्था कसिलो भएपछि उनीहरूले आफ्नो खर्च धान्न बिटक्वाइन धमाधम बेच्न थालेका छन्, जसले बजारमा 'सप्लाई' बढाइदिएको छ।

३. क्वान्टम कम्प्युटिङको डर (Quantum Computing Risks):

क्वान्टम कम्प्युटरले बिटक्वाइनको सुरक्षा प्रणाली (Encryption) तोड्न सक्ने चर्चा चुलिएको छ। रिपोर्टहरूका अनुसार बजारमा रहेका २०% देखि ५०% बिटक्वाइन यसको जोखिममा पर्न सक्छन्। यद्यपि धेरै विकासकर्ताहरूले यो जोखिम तत्कालै नहुने बताएका छन्, तर लगानीकर्तामा भने मनोवैज्ञानिक डर देखिएको छ।

४. पारदर्शिता र सुशासनको चिन्ता:

ट्रम्प परिवारको 'वर्ल्ड लिबर्टी फाइनान्स' प्रोजेक्टमा युएईका लगानीकर्तालाई ५० करोड डलरमा ठूलो हिस्सा बेचिएको खबरले बजारमा पारदर्शिताको प्रश्न उठाएको छ। यसले गर्दा लगानीकर्ताहरूको आत्मविश्वासमा केही कमी आएको छ।

५. चार वर्षे चक्रको मनोविज्ञान (Four-Year Cycle):

धेरै लगानीकर्ताहरू बिटक्वाइनको हरेक चार वर्षमा हुने 'बूम-बस्ट' (उतार-चढाव) को चक्रलाई पछ्याउँछन्। हिल्भिंग (Halving) पछि मूल्य बढ्ने र त्यसपछि नाफा सुरक्षित गर्न बिक्री (Profit-booking) गर्ने पुरानो चलनले पनि यस गिरावटलाई मलजल गरेको छ।